Po obaleniu Napoleona Kościół fr., sprzyjając przywróceniu tzw. starego porządku (ancien régime), dążył do przyznania katolicyzmowi rangi religii państw., zwrotu zagarniętych dóbr oraz przejęcia kontroli nad szkolnictwem i wychowaniem młodzieży; zniesiono rozwody cywilne, zwiększono liczbę diecezji i metropolii, podjęto rekatolizację społeczeństwa. Sojusz monarchii z Kościołem umacniał opozycję antymonarchistyczną i wzmagał antyklerykalizm. Rewolucja lipcowa 1830 oddała władzę liberalnej burżuazji, która osadziła na tronie Ludwika Filipa Orleańskiego; znowelizowana 1830 Karta konstytucyjna uczyniła go „królem Francuzów” oraz — co najważniejsze — rozszerzyła prawa parlamentu; oparcie dla władzy stanowili bogaci właściciele ziemscy, burżuazja finansowa i przemysłowcy, a przesłaniem ideowopolit. państwa stało się hasło „bogaćcie się”, z którym wiązał się przyspieszony rozwój gosp., dający początek fr. rewolucji przemysłowej. Rewolucja wyzwoliła falę nienawiści przeciw Kościołowi identyfikowanemu z obalonym reżimem; nowe władze, ulegając tym nastrojom, wprowadziły restrykcje antykośc., m.in. poddały działalność duchowieństwa nadzorowi policji. Rewolucja 1848 i Konstytucja II Republiki przyznała wolność religii katol., biskupi otrzymali godności senatorskie, a Kościół prawo prowadzenia szkolnictwa średniego. Mimo korzystnych warunków Kościół fr. nie podjął aktywnych działań na rzecz rozwoju życia rel., zagrożonego narastającym wpływem socjalizmu i materializmu; kontrowersje wśród fr. duchowieństwo wzbudził ogłoszony przez Sobór Watykański I dogmat o nieomylności papieża.