W XIV–XV w. Kościół katol. w F. zyskał uprzywilejowaną pozycję: posiadał własne sądownictwo, współpracujące z władzą świecką, zachował odrębne opłaty (np. dziesięcinę), gromadząc znaczny majątek, dysponował zbrojnymi oddziałami i ufortyfikowanymi zamkami. Za panowania króla szwedzkiego Gustawa I Wazy (1523–60), wraz z wprowadzeniem luteranizmu w Szwecji, nastąpiło ograniczenie przywilejów Kościoła katol. w F.; 1527 na sejmie w Västerås ogłoszono przejęcie przez państwo dóbr kośc.; 1529 uchwalono zniesienie klasztorów katol. i przekazanie ich majątku w lenno szlachcie. Pierwszym zwolennikiem i krzewicielem luteranizmu w F. był P. Särkilahti, kanonik katedralny w Turku, uczeń O. Petriego, gł. orędownika reformacji w Szwecji, zwolennik całkowitego zerwania z katolicyzmem; mniej radykalną postawę prezentował bp Turku, M. Skytte, który zachował znaczną część obrzędów katol.; jego największą zasługą było wysyłanie do protest. uniwersytetów w Niemczech (gł. do Wittenbergi) kandydatów na duchownych nowego wyznania (m.in. M.O. Agricoli).