Od poł. XVIII w. odsuwane od wpływowych stanowisk mieszczaństwo znalazło się w opozycji do monarchii, wyrastając na polit. przywódcę całego stanu trzeciego. Kryzys finansowy monarchii, pogłębiająca się niechęć do absolutyzmu i przywilejów stanowych, zdobywające coraz więcej zwolenników idee upowszechniły dążenia do reformowania państwa. Ludwik XVI został zmuszony do zwołania Stanów Generalnych (1789), które uznały się za Zgromadzenie Nar., a następnie przekształciły w Konstytuantę; 26 VIII 1789 ogłoszono Deklarację praw człowieka i obywatela; proklamowano m.in. zasadę równości wobec prawa, wolności wyznania i słowa oraz nienaruszalności prawa własności. W 1790 przeprowadzono reformę Kościoła (konfiskata majątków kośc., likwidacja klasztorów i podporządkowanie państwu duchowieństwa).