Postępy kontrreformacji, której wpływom uległ Ludwik XIV, w powiązaniu z absolutystycznymi dążeniami króla, zwł. w zakresie umocnienia jednolitości państwa, doprowadziły do prób nawracania hugenotów poprzez naciski adm., wreszcie do wydania 1685 edyktu w Fontainebleau, odwołującego postanowienia edyktu nantejskiego. Bezwględne prześladowania hugenotów (likwidacja organizacji kośc., zmuszanie wiernych do przyjmowania katolicyzmu, emigracja ok. 200 tys. wyznawców) przyczyniło się do wzrostu niechęci wobec katol. dworu król. (utrzymywała się nawet po zaprzestaniu prześladowań po 1750). Zakłócenie w życiu rel. wywołał, powstały we Francji w XVII w., ruch rel. i społ. zw. jansenizmem. W XVIII w. groźnym zjawiskiem dla pozycji Kościoła katol. stała się filoz. myśl oświecenia, przyczyniająca się do dechrystianizacji. Za panowania Ludwika XV zaznaczyła się wyraźna opozycja parlamentów wobec dworu w zakresie spraw wyznaniowych; parlament paryski, broniąc osób prześladowanych za jansenizm, występował przeciwko jezuitom zwalczającym zarówno jansenizm, jak i umacniającą się masonerię; wydany przez papieża 1738 zakaz przynależności katolików do masonerii pogłębił konflikty społeczne.