Od 2. poł. XIV w. Paryż był ośrodkiem koncyliaryzmu, którego zwolennikiem był m.in. J. Gerson, od 1395 kanclerz uniw. w Paryżu. W tym okresie zostały sformułowane zasady autonomiczności Kościoła fr. (gallikanizm). Przeciwstawiając się jurysdykcji papieża w zakresie spraw polit., podkreślano niezależność króla F. od władzy papieża. Zjawisko autonomizacji i nacjonalizacji Kościoła fr. postępowało w XV w.; zwołany 1406 synod w Paryżu uznał wyższość soboru nad papieżem, przyznał ponadto królowi fr. prawo rozdawania beneficjów kośc.; uchwały synodu zatwierdził 1407 Karol VI. W 1438 Karol VII przyjął uchwały synodu nar. w Bourges (Sankcja pragmatyczna) jako obowiązujące prawo państw., zatwierdzone 1439 przez parlament fr. (m.in. pogląd o wyższości soboru nad papieżem, prawo króla do obsadzania urzędów kośc., możliwość apelacji od sądów kośc. do parlamentu). Kościół fr. został w ten sposób uzależniony od państwa, co doprowadziło do konfliktu ze Stolicą Apostolską; spór zakończył konkordat 1516 uchylający Sankcję pragmatyczną w zamian za przyznanie królowi prawa nominacji biskupów i opatów.