O plemionach zamieszkujących obecną G. wspominają na pocz. I tysiąclecia p.n.e. zapiski asyryjskie i urartyjskie; pierwotna ludność G. praktykowała kulty politeistyczne, lunarne i solarne. Około poł. I tysiąclecia p.n.e. w dolinie rz. Kury powstało królestwo Iberii, zw. później Kartlią (G. wschodnia), a tereny mitycznej Kolchidy (G. zachodnia) skolonizowali Grecy z Miletu. W 66–64 r. p.n.e. terytorium obecnej G. dostało się pod panowanie rzymskie. Od II w. n.e. na ziemie gruzińskie, na których krzyżowały się kulty rzym. i perskie, zaczęło przenikać chrześcijaństwo. Około 330 św. Nino, niewolnica z Kapadocji, nawróciła na chrześcijaństwo króla Miriana, który zaprosił do kraju gr. misjonarzy; oficjalne przyjęcie nowej religii nastąpiło 337. W procesie chrystianizacji ziem gruzińskich ważną rolę odegrała męczeńska śmierć królowej Szuszaniki (476), zabitej przez męża, zwolennika zaratusztrianizmu. Od IV w. na ziemiach gruzińskich rozwijała się literatura rel. (tłum. Nowego Testamentu, psalmów) i hagiograficzna (m.in. dzieło I. Curtawelego o męczeństwie królowej Szuszaniki, V w.); alfabet języka gruzińskiego ułożył w V w. duchowny ormiański Mesrop Masztoc. Początkowo Kościół w G. podlegał patriarchatowi Antiochii, 471 uzyskał autokefalię. Od czasów króla Wachtanga I (446–499) na czele Kościoła gruzińskiego stał patriarcha z tytułem katolikosa, rezydujący w Mcchecie; pierwszym Gruzinem sprawującym tę godność był Saba I (523–552). Po Soborze Chalcedońskim (451) Kościół gruziński przyjął doktrynę monofizytyzmu, od której odstąpił ok. 600.