Najdawniejsze ślady obecności człowieka na obszarze obecnej F. sięgają VIII tysiąclecia p.n.e. i wiążą się z wędrówkami łowców reniferów po ustąpieniu lodowca. W III tysiącleciu p.n.e. ujawniły się praktyki rel. związane z kultami myśliwskimi (rysunki naskalne, wizerunki zwierząt na narzędziach i broni); charakterystycznym ich elementem były obrzędy szamanów (szamanizm). Opisu pogańskich praktyk rel. Finów dokonał w XVI w. biskup ewangelicki M.O. Agricola; przez ponad 200 lat tzw. lista Agricoli, zamieszczona w przedmowie do jego przekładu psałterza na język fiński, stanowiła gł. źródło do badań przedchrześc. religii Finów (Ugrofinów religia). W XI–XII w., wraz z ekspansją osadnictwa szwedzkiego na fińskie ziemie nadmor. oraz ekspansją ruską ze wschodu, na terenie F. rozprzestrzeniało się chrześcijaństwo — katolicyzm ze Skandynawii i prawosławie z Rusi. W 1157 król szwedzki Eryk IX Święty i bp Uppsali Henryk zorganizowali zbrojną krucjatę na ziemie fińskie; 1158 bp Henryk, który pozostał na terenie F. w celu zbudowania organizacji kośc., miał zostać zamordowany na zamarzniętym jez. Köyliö; pochowany w Nousiainen, został wkrótce ogłoszony świętym i patronem F. Chrystianizacja F. przebiegała powoli, a ludność fińska nadal kultywowała praktyki pogańskie, o czym wspomina bulla papieża Aleksandra III Gravis admodum (1171 lub 1172), wzywająca Szwecję do zaostrzenia polityki wobec Finów.