W XI w. ukształtował się pierwszy uniwersalny styl dojrzałego średniowiecza — sztuka rom.; w procesie jego formowania F. przypadła rola szczególna, zwł. w dziedzinie architektury sakralnej. Kościoły miały różne układy przestrzenne: świątynie pielgrzymkowe otrzymywały empory i chór z obejściem i wieńcem kaplic, benedyktyni stosowali tzw. plan schodkowy (kilka równoległych apsyd w części wsch.), natomiast cystersi zamykali prezbiterium linią prostą, nie budowali wież ani krypt. Z architekturą wiązała się ściśle dekoracja rzeźbiarska i malarska; zdobiono przede wszystkim portale i fasady świątyń (Vézelay, Beaulieu, Autun, Moissac), a także kapitele kolumn. Przed poł. XII w. pojawił się na obszarze Île-de-France nowy styl — gotyk. Za pierwszą budowlę got. uważa się kościół w Saint-Denis, przebudowany z inicjatywy opata Sugera. W ślad za nim powstały wczesnogot. katedry w Paryżu, Sens, Noyon, Laon, Senlis i Soissons, a następnie najwspanialsze budowle tego typu w Amiens, Reims, Chartres i Beauvais.